Nhận thức và sự chuẩn bị cho tuổi già của người cao tuổi và vai trò của chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam

Thời gian đăng : 10/04/15 - 2:50

Nghiên cứu này khảo sát nhận thức và sự chuẩn bị của người cao tuổi, cũng như mức độ phù hợp của các chính sách về người cao tuổi hiện nay. Từ đó, nghiên cứu sẽ đề xuất các khuyến nghị chính sách để nâng cao chất lượng cuộc sống của NCT.

I. Khái quát

 Một trong những xu hướng biến đổi dân số quan trọng của Việt Nam trong thời gian qua và sẽ diễn ra mạnh mẽ trong thời gian tới là già hóa dân số. Theo kết quả của Điều tra biến động dân số năm 2013, tỷ lệ người cao tuổi (NCT) trong tổng dân số đã là 10,2% và như vậy dân số Việt Nam đã ở trong thời kỳ ‘bắt đầu già’. Dự báo của Tổng cục Thống kê năm 2011 cho thấy Việt Nam có tốc độ già hóa dân số cao hơn nhiều nước trong khu vực. Đặc biệt, tỷ lệ nữ cao tuổi cao hơn nhiều so với nam cao tuổi khi tuổi càng cao đang cho thấy rõ quá trình ‘nữ hóa’ dân số cao tuổi ở Việt Nam. Quá trình già hóa nhanh đòi hỏi Việt Nam phải có một sự chuẩn bị tốt từ phía nhà nước với một hệ thống chính sách đa dạng và sự quan tâm của xã hội, người dân và bản thân người cao tuổi.

Nghiên cứu này nằm trong Dự án ‘Hỗ trợ an sinh xã hội’. Trong khuôn khổ dự án, Tổ chức Phát triển Quốc tế Đức (GIZ) tại Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã tham gia tích cực, chủ động nhiều hoạt động nghiên cứu và vận động chính sách an sinh xã hội nói chung và chính sách, chương trình cho NCT Việt Nam nói riêng. Nghiên cứu này khảo sát nhận thức và sự chuẩn bị của người cao tuổi, cũng như mức độ phù hợp của các chính sách về người cao tuổi hiện nay. Từ đó, nghiên cứu sẽ đề xuất các khuyến nghị chính sách để nâng cao chất lượng cuộc sống của NCT.

II. Mục tiêu nghiên cứu

1. Mục tiêu chung

Mục tiêu chung của nghiên cứu này là khảo sát nhận thức và sự chuẩn bị cho tuổi già của cả nam giới và phụ nữ cao tuổi, gia đình và cộng đồng của họ cũng như mức độ đáp ứng của các chính sách hiện nay, đặc biệt là chính sách an sinh xã hội, để từ đó đề xuất các định hướng và chính sách phù hợp hơn nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của NCT, hướng tới ‘già hóa thành công’.

2. Mục tiêu cụ thể

Nghiên cứu này tập trung vào các nội dung chính sau đây:

(1) Nhận thức của NCT về tuổi già như thế nào và họ quan tâm tới vấn đề gì nhất (có so sánh khi họ còn trẻ và hiện nay khi đang là NCT).

(2) NCT chuẩn bị như thế nào cho tuổi già? Họ có những trải nghiệm gì và đã thích ứng như thế nào? (có so sánh khi họ còn trẻ và hiện nay khi đang là NCT).

(3) Những yếu tố ảnh hưởng đến đời sống tuổi già (cả vật chất và tinh thần) theo cảm nhận của NCT hiện nay và mong muốn của NCT về đời sống trong những năm tới là gì?

(4) Hệ thống chính sách hiện nay, đặc biệt là các chính sách an sinh xã hội, đáp ứng như thế nào với nhu cầu của NCT? Khoảng trống chính sách là gì?

(5) Đề xuất tăng cường nhận thức và khả năng thích ứng của NCT, gia đình và cộng đồng cũng như các chính sách, chương trình dành cho NCT.

III. Phương pháp nghiên cứu và đối tượng tham gia

1. Địa bàn khảo sát

Hai tỉnh Thái Nguyên và Tiền Giang

2. Đối tượng khảo sát

(1) Người cao tuổi (nam giới và phụ nữ).

(2) Thành viên gia đình NCT, cụ thể là người chăm sóc trực tiếp cho NCT trong gia đình.

(3) Cán bộ lãnh đạo chính quyền các cấp, các ngành và các cơ quan, đoàn thể ở địa phương (cấp tỉnh trở xuống).

3. Cách thức tiến hành nghiên cứu

Rà soát, phân tích các tài liệu về, số liệu báo cáo về đời sống của NCT ở Việt Nam và nhận thức cũng như sự chuẩn bị cho đời sống tuổi già ở một số nước trên thế giới

Khảo sát định tính với các đối tượng trong phạm vi đối tượng khảo sát

IV. Tài trợ

Tổ chức Phát triển Quốc tế của CHLB Đức (GIZ)

V. Tình trạng

Đã hoàn thành (tháng 12/2014), hợp tác cùng Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam (VNCA)

 

Sản Phẩm Liên Quan